kultura wysoka i niska, czyli o hipokryzji na etykietkach

Od kilku lat intensywnie studiuję studia kulturowe i ze zdumieniem przeczytałam tekst w Wyborczej “Czy kultura wysoka może być masowa?“. Nauczyłam się przez te lata, że kultura współczesna jest zwykła, a podziały na kulturę masową i wysoką, rodem z XIX-go wieku, są już passe. Służyły pewnym celom politycznym, potem przestały.

Niestety, nie u nas.

Zastanawiam się nad hipokryzją w takim wertykalnym ujęciu kultury. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o kase. Czy w takim razie nie uczciwiej byłoby posługiwać się kategoriami: kultura komercyjna i niekomercyjna? I w tym kontekście ubiegać się o budżetowe dotacje do niekomercyjnych (choć z pewnością ciekawych) projektów kulturalnych, ale niekoniecznie wytaczać zmurszałe armaty kultury wysokiej, wartości uniwersalnych, tożsamości narodowych, religijnych, etc.?

o metaforze drożdży inaczej

“Kopernika, Szopena lub Mickiewicza ty wychwalać możesz… Bójże się Boga, przecie my Swoje wychwalać musiemy, bo nas zjedzą! Tu się ucieszył i mówi: – Otóż to dobrze mnie się powiedziało i Najwłaściwsze to dla mnie, jako Ministra, a tyż i dla ciebie, jako Pisarza.

Ale powiadam: – Bóg zapłać, nie, nie. Zapytał: – Jakże to? Nie chcesz wychwalać? Rzekłem: – Kiedy mnie wstydno. Krzyknie: – Jak to ci wstydno? Mówię: – Wstyd, bo swoje! ypnął, łypnął, łypnął! – Co się wstydzisz g…! – wrzasnął. – Jeśli Swojego nie będziesz chwalił, to kto ci pochwali? [...]

- No pamiętaj g…rzu, żeś tu przez Poselstwo jak należy uhonorowany został, a tera o to dbaj, żebyś nam wstydu przed ludźmi nie zrobił, bo my ciebie ludziom Cudzoziemcom jako Wielkiego G. Geniusza Gombrowicza pokażemy. Tego Propaganda wymaga i trzeba by widziano, że Naród nasz w geniuszów obfity. A co, pokażemy, Sroczko? – Pokażemy – powiedział Radca – pokażemy: g…rze to i na niczem się nie poznają. [...]

Tymże to chamskim szwurclem chciał JW. Poseł g… g… oczy ludziom Cudzoziemcom mydlić, słusznie uważając, że w Amerykanów owych łatwo swoje wmówi, a jeśli mnie się nisko kłaniać będzie, to ja jemu jak ciasto przed Ludźmi urosnę.”

Witold Gombrowicz, Trans-Atlantyk